The journey of Guru Nanak Dev Ji · from the One Light to Their birthਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ · ਇੱਕ ਜੋਤ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੱਕ
Scroll to beginਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰੋ
One Earth, one Lightਇੱਕ ਧਰਤੀ, ਇੱਕ ਜੋਤ
12,742 km across, and the only home we know. Sunlight takes 8 minutes 20 seconds to reach it.12,742 ਕਿ.ਮੀ. ਚੌੜੀ, ਸਾਡਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ ਘਰ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 8 ਮਿੰਟ 20 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ ॥
Air is the Guru, Water is the Father, and Earth is the Great Mother of all.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੮ ਪੰ. ੧੦
ਦਿਵਸੁ ਰਾਤਿ ਦੁਇ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਖੇਲੈ ਸਗਲ ਜਗਤੁ ॥
Day and night are the two nurses, in whose lap all the world is at play.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੮ ਪੰ. ੧੧
The Moon, circling the Earthਚੰਦਰਮਾ, ਧਰਤੀ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ
384,400 km away: its light takes 1.3 seconds to reach us, and it keeps the months.384,400 ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ: ਇਸ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਾਡੇ ਤੱਕ 1.3 ਸਕਿੰਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਰਾਤੀ ਰੁਤੀ ਥਿਤੀ ਵਾਰ ॥
Nights, days, weeks and seasons;
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੭ ਪੰ. ੧੧
ਪਵਣ ਪਾਣੀ ਅਗਨੀ ਪਾਤਾਲ ॥
wind, water, fire and the nether regions
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੭ ਪੰ. ੧੧
ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਧਰਤੀ ਥਾਪਿ ਰਖੀ ਧਰਮ ਸਾਲ ॥
in the midst of these, He established the earth as a home for Dharma.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੭ ਪੰ. ੧੨
The Sun and its planetsਸੂਰਜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ
Eight planets circle the Sun, 150 million km from Earth. Neptune is thirty times farther out.ਅੱਠ ਗ੍ਰਹਿ ਸੂਰਜ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 15 ਕਰੋੜ ਕਿ.ਮੀ. ਦੂਰ ਹੈ। ਨੈਪਚਿਊਨ ਤੀਹ ਗੁਣਾ ਹੋਰ ਦੂਰ ਹੈ।
ਕੇਤੀਆ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਮੇਰ ਕੇਤੇ ਕੇਤੇ ਧੂ ਉਪਦੇਸ ॥
So many worlds and lands for working out karma. So very many lessons to be learned!
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੭ ਪੰ. ੧੬
ਕੇਤੇ ਇੰਦ ਚੰਦ ਸੂਰ ਕੇਤੇ ਕੇਤੇ ਮੰਡਲ ਦੇਸ ॥
So many Indras, so many moons and suns, so many worlds and lands.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੭ ਪੰ. ੧੬
Our nearest starsਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੇ ਤਾਰੇ
The nearest star, Alpha Centauri, is 4.4 light years away: about 41 trillion km.ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਤਾਰਾ, ਅਲਫ਼ਾ ਸੈਂਟੌਰੀ, 4.4 ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੂਰ ਹੈ: ਲਗਭਗ 41 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਕਿ.ਮੀ.
ਪਾਤਾਲਾ ਪਾਤਾਲ ਲਖ ਆਗਾਸਾ ਆਗਾਸ ॥
There are nether worlds beneath nether worlds, and hundreds of thousands of heavenly worlds above.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੫ ਪੰ. ੨
ਓੜਕ ਓੜਕ ਭਾਲਿ ਥਕੇ ਵੇਦ ਕਹਨਿ ਇਕ ਵਾਤ ॥
The Vedas say that you can search and search for them all, until you grow weary.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੫ ਪੰ. ੩
The Milky Way, our galaxyਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ, ਸਾਡੀ ਗਲੈਕਸੀ
A hundred billion stars or more, about 100,000 light years across. The Sun circles its centre once in some 230 million years.ਸੌ ਅਰਬ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤਾਰੇ, ਲਗਭਗ 1,00,000 ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਚੌੜੀ। ਸੂਰਜ ਇਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੁਆਲੇ ਲਗਭਗ 23 ਕਰੋੜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਾਵਹਿ ਖੰਡ ਮੰਡਲ ਵਰਭੰਡਾ ਕਰਿ ਕਰਿ ਰਖੇ ਧਾਰੇ ॥
The planets, solar systems and galaxies, created and arranged by Your Hand, sing.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੬ ਪੰ. ੧੧
ਸਹਸ ਅਠਾਰਹ ਕਹਨਿ ਕਤੇਬਾ ਅਸੁਲੂ ਇਕੁ ਧਾਤੁ ॥
The scriptures say that there are 18,000 worlds, but in reality, there is only One Universe.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੫ ਪੰ. ੩
Our neighbours, the Local Groupਸਾਡੇ ਗੁਆਂਢੀ, ਸਥਾਨਕ ਸਮੂਹ
Andromeda, 2.5 million light years away, with Triangulum and the Magellanic Clouds.ਐਂਡਰੋਮੀਡਾ, 25 ਲੱਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਦੂਰ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਤੇ ਮੈਜੇਲੈਨਿਕ ਬੱਦਲ।
ਧਰਤੀ ਹੋਰੁ ਪਰੈ ਹੋਰੁ ਹੋਰੁ ॥
So many worlds beyond this world-so very many!
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੪
ਤਿਸ ਤੇ ਭਾਰੁ ਤਲੈ ਕਵਣੁ ਜੋਰੁ ॥
What power holds them, and supports their weight?
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੪
Galaxies upon galaxiesਗਲੈਕਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਗਲੈਕਸੀਆਂ
Beyond them lie billions more. One tiny patch of sky, imaged by Hubble, held thousands.ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਰਬਾਂ ਹੋਰ ਹਨ। ਹਬਲ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਟੁਕੜੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਨ।
ਲੇਖਾ ਹੋਇ ਤ ਲਿਖੀਐ ਲੇਖੈ ਹੋਇ ਵਿਣਾਸੁ ॥
If you try to write an account of this, you will surely finish yourself before you finish writing it.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੫ ਪੰ. ੪
ਲੇਖਾ ਲਿਖਿਆ ਕੇਤਾ ਹੋਇ ॥
Just imagine what a huge scroll it would take!
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੫
The cosmic webਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਜਾਲ
Galaxies gather in threads around vast voids. The observable universe is some 93 billion light years across.ਗਲੈਕਸੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਵਾਂ ਦੁਆਲੇ ਧਾਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਲਗਭਗ 93 ਅਰਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਸਾਲ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ ॥
You created the vast expanse of the Universe with One Word!
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੬
ਕੁਦਰਤਿ ਕਵਣ ਕਹਾ ਵੀਚਾਰੁ ॥
How can Your Creative Potency be described?
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੭
ਵਾਰਿਆ ਨ ਜਾਵਾ ਏਕ ਵਾਰ ॥
I cannot even once be a sacrifice to You.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੭
In the beginning, Oneਮੁੱਢ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ
Before time, one Light. Then, in an instant, space itself began to unfold: some 13.8 billion years ago.ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਜੋਤ ਸੀ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਆਪ ਫੈਲਣ ਲੱਗਾ: ਲਗਭਗ 13.8 ਅਰਬ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ।
ਅਰਬਦ ਨਰਬਦ ਧੁੰਧੂਕਾਰਾ ॥
For endless eons, there was only utter darkness.
ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੧੦੩੫ ਪੰ. ੯
ਧਰਣਿ ਨ ਗਗਨਾ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥
There was no earth or sky; there was only the infinite Command of His Hukam.
ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੧੦੩੫ ਪੰ. ੧੦
ਕੀਤਾ ਪਸਾਉ ਏਕੋ ਕਵਾਉ ॥
You created the vast expanse of the Universe with One Word!
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੩ ਪੰ. ੧੬
One Universal Creator God. The Name Is Truth. Creative Being Personified. No Fear. No Hatred. Image Of The Undying, Beyond Birth, Self-Existent. By Guru's Grace.
Touch a word to see what it means.ਕਿਸੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਛੂਹੋ, ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਵੇਖੋ।
ਮੂਲ ਮੰਤਰ - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੧ ਪੰ. ੧
Image credits
Earth: NASA Visible Earth (Blue Marble). Night sky: ESO/S. Brunier (CC BY 4.0). Spiral galaxy M51: NASA, ESA, S. Beckwith (STScI) and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA). The galaxy, galaxy-field, cosmic-web and Ik Onkar pictures are drawings made for this page. Japji Sahib: text and English translation from BaniDB (Sant Singh Khalsa).
The journey of Guru Nanak Dev Ji · 1469ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ · 1469
Birth at Rai Bhoi di Talwandiਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
Rai Bhoi di Talwandi (Nankana Sahib), Pakistanਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ
One Earth, one Lightਇੱਕ ਧਰਤੀ, ਇੱਕ ਜੋਤ
12,742 km across, and the only home we know. Sunlight takes 8 minutes 20 seconds to reach it.12,742 ਕਿ.ਮੀ. ਚੌੜੀ, ਸਾਡਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਜਾਣਿਆ ਘਰ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ 8 ਮਿੰਟ 20 ਸਕਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ ॥
Air is the Guru, Water is the Father, and Earth is the Great Mother of all.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੮ ਪੰ. ੧੦
ਦਿਵਸੁ ਰਾਤਿ ਦੁਇ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਖੇਲੈ ਸਗਲ ਜਗਤੁ ॥
Day and night are the two nurses, in whose lap all the world is at play.
ਜਪੁ (ਮਃ ੧) - ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ : ਅੰਗ ੮ ਪੰ. ੧੧
Punjab, the land of five riversਪੰਜਾਬ, ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ
Rai Bhoi di Talwandi — today Nankana Sahib, Pakistanਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ — ਅੱਜ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
Their lifeਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ
From Talwandi to Kartarpurਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੱਕ
The milestones of Guru Nanak Dev Ji’s life, as recorded by the Encyclopaedia of Sikhism, Bhai Gurdas and the Janamsakhi traditions.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ, ਜਿਵੇਂ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।
14691469
Birth at Rai Bhoi di Talwandiਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼
Rai Bhoi di Talwandi (Nankana Sahib), Pakistanਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ
Guru Nanak was born to Mehta Kalu (Kalyan Chand), a Bedi Khatri village accountant in the service of the Muslim chief Rai Bular, and Mata Tripta. Modern research favours Baisakh sudi 3, 1526 Bk / 15 April 1469, but by long custom their birth is celebrated on the full moon of Kartik (October-November). Gurdwara Janam Asthan marks the birthplace; Rai Bular, who held the boy in high esteem, is remembered as one of their earliest admirers.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ (ਕਲਿਆਣ ਚੰਦ) — ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਰਦਾਰ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੇਦੀ ਖੱਤਰੀ ਪਟਵਾਰੀ ਸਨ — ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ ਵੈਸਾਖ ਸੁਦੀ 3, 1526 ਬਿ. / 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1469 ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ) ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ, ਜੋ ਬਾਲਕ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Sourceਸਰੋਤc. 1475ਲਗਭਗ 1475
At the pandha's school: the Pattiਪਾਂਧੇ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ: ਪੱਟੀ
Talwandi (Nankana Sahib)ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ)
Sent to a village teacher (pandha) to learn letters and accounts, the young Nanak is said to have astonished the teacher by composing an acrostic on the alphabet with a deep spiritual meaning; the Patti in Rag Asa in the Guru Granth Sahib is associated with this episode. Guru Ji is also said to have studied Persian with a maulvi. Gurdwara Patti Sahib in Nankana Sahib marks the school site. The school-day dialogue is traditional (Janamsakhi); the acrostic composition itself is scriptural.ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਂਧੇ ਕੋਲ ਭੇਜੇ ਗਏ ਬਾਲ ਨਾਨਕ ਨੇ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਣਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੇ ਆਤਮਿਕ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਆਸਾ ਦੀ ਪੱਟੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮੌਲਵੀ ਕੋਲੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪੜ੍ਹੀ। ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਟੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਾਲਾ ਸੰਵਾਦ ਪਰੰਪਰਾਗਤ (ਜਨਮਸਾਖੀ) ਹੈ; ਪੱਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਪ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤc. 1478-1480ਲਗਭਗ 1478-1480
Refusal of the janeu (sacred thread)ਜਨੇਊ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ
Talwandi (Nankana Sahib)ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ)
When the family priest Pandit Hardyal came to invest them with the Hindu sacred thread, the boy declined, asking for a thread that could not break, soil, burn or be lost: one spun from compassion, contentment, continence and truth (hymn in Asa di Var, Guru Granth Sahib p. 471). Sources give their age variously as about 9 or 11. The occasion is from the Janamsakhis; the hymn is their own.ਜਦੋਂ ਕੁਲ-ਪੁਰੋਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਹਿੰਦੂ ਜਨੇਊ ਪਾਉਣ ਆਏ, ਤਾਂ ਬਾਲਕ ਨੇ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਜਨੇਊ ਮੰਗਿਆ ਜੋ ਨਾ ਟੁੱਟੇ, ਨਾ ਮੈਲਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਸੜੇ ਅਤੇ ਨਾ ਗੁਆਚੇ: ਦਇਆ, ਸੰਤੋਖ, ਜਤ ਅਤੇ ਸਤ ਨਾਲ ਕੱਤਿਆ ਹੋਇਆ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਪੰਨਾ 471)। ਸਰੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 9 ਜਾਂ 11 ਸਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤc. 1485-1487ਲਗਭਗ 1485-1487
Sacha Sauda: the true bargainਸੱਚਾ ਸੌਦਾ
Chuharkana (Farooqabad), Sheikhupura district, Pakistanਚੂਹੜਕਾਣਾ (ਫ਼ਾਰੂਕਾਬਾਦ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
According to the Bala Janamsakhi, their father gave them twenty rupees to strike a profitable bargain; on the way they met a band of hungry ascetics and spent all the money feeding them, calling it the truest bargain they could make. Gurdwara Sacha Sauda at Chuharkana commemorates the story. It is popularly seen as a seed of the langar, though the institution of the community kitchen took shape in the sangats and at Kartarpur later in their life.ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ; ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾਉਣ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਕਿਹਾ। ਚੂਹੜਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਂਝੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰੂਪ ਲਿਆ।
Sourceਸਰੋਤ14871487
Marriage to Mata Sulakhniਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ
Batala, Punjab, Indiaਬਟਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
Guru Nanak married Sulakhni, daughter of Mul Chand Chona, at Batala on Bhadon sudi 7, 1544 Bk / 24 September 1487 (local tradition; the date is the one given by the Encyclopaedia of Sikhism). Gurdwara Dehra Sahib (Viah Asthan) and Gurdwara Kandh Sahib in Batala commemorate the wedding, which is still celebrated with an annual fair.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੂਲ ਚੰਦ ਚੋਣਾ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਨਾਲ ਬਟਾਲੇ ਵਿਖੇ ਭਾਦੋਂ ਸੁਦੀ 7, 1544 ਬਿ. / 24 ਸਤੰਬਰ 1487 ਨੂੰ ਹੋਇਆ (ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ; ਇਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ)। ਬਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਡੇਹਰਾ ਸਾਹਿਬ (ਵਿਆਹ ਅਸਥਾਨ) ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤ1494 & 14971494 ਅਤੇ 1497
Sons Sri Chand and Lakhmi Dasਸਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਲਖਮੀ ਦਾਸ
Sultanpur Lodhi, Punjab, Indiaਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
Sri Chand was born on 8 September 1494 and Lakhmi Das on 12 February 1497, both at Sultanpur Lodhi. Sri Chand became an ascetic and founder of the Udasi order, which later kept many sites linked to Guru Nanak alive; Lakhmi Das led a householder's life, and the Bedi families trace descent from him. During the Guru's travels Mata Sulakhni and the boys lived with her parents at Pakkhoke Randhawe, across the Ravi from the later Kartarpur.ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1494 ਨੂੰ ਅਤੇ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਦਾ 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1497 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਖੇ। ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਤਿਆਗੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ; ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਬੇਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪੱਖੋਕੇ ਰੰਧਾਵੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਵੀ ਦੇ ਪਾਰ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤlate 1480s - c. 15001480ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ - ਲਗਭਗ 1500
Sultanpur Lodhi and the Modikhanaਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀਖ਼ਾਨਾ
Sultanpur Lodhi, Punjab, Indiaਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
At the invitation of their elder sister Nanaki and her husband Jai Ram, Guru Nanak moved to Sultanpur and became keeper of the modikhana (provision stores) of Nawab Daulat Khan Lodhi. They were known for diligence and open-handed generosity; complaints that they were squandering stock were twice disproved. Here a sangat formed around them, with hymn-singing and shared meals. Gurdwara Hatt Sahib preserves weights said to be the ones they used.ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਜੈ ਰਾਮ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਦੌਲਤ ਖ਼ਾਨ ਲੋਧੀ ਦੇ ਮੋਦੀਖ਼ਾਨੇ (ਰਸਦ ਦੇ ਭੰਡਾਰ) ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਦਾਨਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਮਾਲ ਲੁਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਝੂਠੀਆਂ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਲੇ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਭੋਜਨ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਜੁੜੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੱਟ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਟੇ ਸੰਭਾਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Sourceਸਰੋਤ1464-15181464-1518
Bebe Nanaki, first followerਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ, ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ
Sultanpur Lodhiਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ
Bebe Nanaki (1464-1518), five years Guru Nanak's senior, is remembered as the first to recognise her brother's spiritual stature. She arranged their marriage and cared for their sons. Guru Ji returned to Sultanpur between journeys, and in 1518 she died in their presence; tradition says the Guru themself performed the last rites for her and her husband Jai Ram, who died three days later.ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ (1464-1518), ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਪਰਤਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ 1518 ਵਿੱਚ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ; ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਜੈ ਰਾਮ ਦੀਆਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ, ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।
Sourceਸਰੋਤc. 1490s onwardਲਗਭਗ 1490ਵਿਆਂ ਤੋਂ
Companions: Bhai Mardana and Bhai Balaਸਾਥੀ: ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਬਾਲਾ
Talwandi and Sultanpurਤਲਵੰਡੀ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ
Bhai Mardana (1459-1534), a Muslim minstrel (mirasi) from Talwandi, joined Guru Nanak at Sultanpur. He played the rabab on all the journeys while the Guru sang, and the two became a living sign of Hindu-Muslim fellowship. Bhai Bala, a Sandhu Jatt of Talwandi, is in popular tradition a lifelong companion and the narrator of the Bala Janamsakhi. Historians note, however, that he is not mentioned by Bhai Gurdas or by the older Puratan and Miharban Janamsakhis, so his role is debated.ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ (1459-1534), ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਿਰਾਸੀ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਆ ਰਲੇ। ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਣੀ ਗਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਂਝ ਦੀ ਜਿਊਂਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਗਏ। ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਸੰਧੂ ਜੱਟ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਲੋਕ-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਭਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਹਨ। ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤc. 1499 (some date it 1496 or 1507)ਲਗਭਗ 1499 (ਕੁਝ 1496 ਜਾਂ 1507 ਮੰਨਦੇ ਹਨ)
Revelation at the Bein: 'Na ko Hindu, na Musalman'ਵੇਈਂ ਵਿਖੇ ਇਲਹਾਮ: 'ਨਾ ਕੋ ਹਿੰਦੂ, ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ'
Kali Bein river, Sultanpur Lodhiਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਨਦੀ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ
After their morning bath in the Bein, Guru Nanak disappeared for three days and was feared drowned. The Janamsakhis and Bhai Gurdas (Vaar 1.24) describe a direct communion with the Divine and a commission to preach. When they reappeared, their first words were 'There is no Hindu, there is no Musalman.' Summoned by the Qazi and the Nawab, they stood apart at the Muslim prayer, saying their minds had not been on it. Guru Ji was about thirty.ਵੇਈਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਲੋਪ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹਨ। ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.24) ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਮੇਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੋਲ ਸਨ: 'ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ।' ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਨਮਾਜ਼ ਵੇਲੇ ਵੱਖ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਸਾਲ ਸੀ।
Sourceਸਰੋਤc. 1500-1521ਲਗਭਗ 1500-1521
The Udasis: about twenty years of travelਉਦਾਸੀਆਂ: ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ
South Asia, Tibet/Himalaya, Arabia, Iraq, Iran, Afghanistanਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਤਿੱਬਤ/ਹਿਮਾਲਿਆ, ਅਰਬ, ਇਰਾਕ, ਈਰਾਨ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ
Leaving their family, Guru Nanak set out with Mardana on long preaching journeys, traditionally grouped into four udasis (east, south, north, west), returning to Punjab after each. The Encyclopaedia of Sikhism says plainly that an exact itinerary is difficult to establish. Start dates vary between sources (the BBC gives 1496; others give 1499 or c. 1500), and so do the lengths (about 20 to 30 years).ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨਾਲ ਲੰਮੀਆਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ (ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤਦੇ ਰਹੇ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਯਾਤਰਾ-ਕ੍ਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹਨ (BBC 1496 ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ 1499 ਜਾਂ ਲਗਭਗ 1500), ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਮਿਆਦ ਵੀ (ਲਗਭਗ 20 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ)।
Sourceਸਰੋਤ1520 (some say 1521)1520 (ਕੁਝ 1521 ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)
Saidpur sacked by Babur: the Babarvani hymnsਬਾਬਰ ਵੱਲੋਂ ਸੈਦਪੁਰ ਦੀ ਤਬਾਹੀ: ਬਾਬਰਵਾਣੀ
Saidpur (Eminabad), Gujranwala, Pakistanਸੈਦਪੁਰ (ਏਮਨਾਬਾਦ), ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
When Babur's army stormed Saidpur, the town was put to the sword and its people carried off. The Janamsakhis say the Guru and Mardana were taken prisoner and the Guru was made to turn a grindstone, then released. Guru Nanak's four 'Babarvani' hymns (GGS pp. 360, 417-18, 722-23) protest the suffering: 'When there was such suffering, such killing... didst not Thou, O God, feel pity?' The hymns are historical; the imprisonment episode is traditional.ਜਦੋਂ ਬਾਬਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸੈਦਪੁਰ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਚੱਕੀ ਪਿਸਵਾਈ ਗਈ, ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ 'ਬਾਬਰਵਾਣੀ' ਸ਼ਬਦ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ. ਪੰਨੇ 360, 417-18, 722-23) ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ: 'ਜਦੋਂ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖ, ਇੰਨੀ ਮਾਰ-ਕਾਟ ਹੋਈ... ਕੀ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ?' ਸ਼ਬਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਨ; ਕੈਦ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤc. 1521-1522ਲਗਭਗ 1521-1522
Founding of Kartarpurਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ
Kartarpur (Ravi), Narowal district, Pakistanਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਰਾਵੀ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਰੋਵਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
Guru Nanak's travels ended with the founding of Kartarpur on the right bank of the Ravi, on land given by a devotee (tradition names Ajitta Randhawa of Pakkhoke). Here they lived as a householder and farmer with their family for their last two decades. The first Sikh community (panth) took shape here: hymns before dawn, honest work by day, evening prayer, the sangat and the langar, where all sat together regardless of caste.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਰਾਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਸਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ (ਪਰੰਪਰਾ ਪੱਖੋਕੇ ਦੇ ਅਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ)। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਏ। ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ (ਪੰਥ) ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਣਿਆ: ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬਾਣੀ, ਦਿਨੇ ਕਿਰਤ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਲੰਗਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਸਨ।
Sourceਸਰੋਤ15241524
Witness to the sack of Lahoreਲਾਹੌਰ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦੇ ਗਵਾਹ
Lahore, Pakistanਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
Babur ransacked Lahore in 1524. A line of Guru Nanak's, 'For a pahar and a quarter the city of Lahore remained subject to death and fury' (GGS 1412), suggests they may have been there or nearby. The Encyclopaedia of Sikhism also links a Babarvani reference to guns against war-elephants with Panipat (1526).ਬਾਬਰ ਨੇ 1524 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਲੁੱਟਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ — 'ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਹਿਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ' (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ. 1412) — ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਉੱਥੇ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਸਨ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਬਾਬਰਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨੂੰ ਪਾਨੀਪਤ (1526) ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤc. 1520s-1530sਲਗਭਗ 1520-1530ਵਿਆਂ
Debate with the Nath siddhas at Achal Batalaਅਚਲ ਬਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਨਾਥ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਗੋਸ਼ਟਿ
Achal Sahib, near Batala, Punjab, Indiaਅਚਲ ਸਾਹਿਬ, ਬਟਾਲੇ ਨੇੜੇ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ
Guru Nanak went from Kartarpur to the Shivratri fair at Achal, where crowds flocked to them. Bhai Gurdas (Vaar 1.39-44) records how the Nath yogi Bhangar Nath asked why they had 'soured the milk' by returning to householder life. The Guru answered that the yogis begged at householders' doors, and that their only miracle was the holy fellowship and the True Name. Their long verse dialogue with the yogis, Siddh Gosht (GGS 938-946), is associated with such encounters.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਅਚਲ ਦੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਮੇਲੇ ਉੱਤੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਉਮੜ ਪਈਆਂ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.39-44) ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਭੰਗਰ ਨਾਥ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਖੱਟਾ' ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋਗੀ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀਆਂ ਦੇ ਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਕਰਾਮਾਤ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਜੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੰਮਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਵਾਦ, ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ. 938-946), ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Sourceਸਰੋਤc. 1520s-1530sਲਗਭਗ 1520-1530ਵਿਆਂ
Visit to Multan: the jasmine on the milkਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਫੇਰੀ: ਦੁੱਧ ਉੱਤੇ ਚਮੇਲੀ
Multan, Pakistanਮੁਲਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ
From Achal, Guru Nanak travelled to Multan, a great centre of Sufi piety. According to Bhai Gurdas (Vaar 1.44), the local pirs sent them a bowl of milk full to the brim, meaning the city already had enough holy men. They floated a jasmine petal on it: there was room for them without displacing anyone. The Miharban Janamsakhi says Shaikh Bahauddin, a descendant of Bahauddin Zakariya, came to hear them.ਅਚਲ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੁਲਤਾਨ ਗਏ, ਜੋ ਸੂਫ਼ੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.44) ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਨਕ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੱਕੋ-ਨੱਕ ਭਰਿਆ ਦੁੱਧ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਭੇਜਿਆ, ਭਾਵ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਥੇਰੇ ਫ਼ਕੀਰ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਮੇਲੀ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤਰਾ ਦਿੱਤੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਥਾਂ ਸੀ। ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹਾਉੱਦੀਨ ਜ਼ਕਰੀਆ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਖ਼ ਬਹਾਉੱਦੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਆਏ।
Sourceਸਰੋਤc. 1532ਲਗਭਗ 1532
Bhai Lehna comes to Kartarpurਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਆਏ
Kartarpurਕਰਤਾਰਪੁਰ
Lehna (b. 1504), a Trehan Khatri and devotee of the goddess Durga, heard a hymn of Guru Nanak sung by a Sikh of Khadur. The Janamsakhis disagree on whether he converted then or on a pilgrimage halt at Kartarpur, where he met the Guru and went no further. Of all the disciples, the Janamsakhis single out his humble, unquestioning service.ਲਹਿਣਾ ਜੀ (ਜਨਮ 1504), ਇੱਕ ਤ੍ਰੇਹਣ ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਉਪਾਸਕ, ਨੇ ਖਡੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ। ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਦੋਂ ਹੀ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਰੁਕਣ ਵੇਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਨਾ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰ, ਨਿਰਸੰਕੋਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
Sourceਸਰੋਤ15391539
Succession: Lehna becomes Guru Angadਗੁਰਗੱਦੀ: ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਬਣੇ
Kartarpurਕਰਤਾਰਪੁਰ
Passing over their own sons, Guru Nanak installed Lehna as their successor and named him Angad ('of my own limb'). Bhai Gurdas (Vaar 1.45) and the minstrels Satta and Balwand (in the Guru Granth Sahib) describe it as the same light passing into a new body. This principle of one light in successive Gurus became the basis of Sikh Guruship.ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਥਾਪਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਦ ('ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਤੋਂ') ਰੱਖਿਆ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.45) ਅਤੇ ਰਬਾਬੀ ਸੱਤਾ ਤੇ ਬਲਵੰਡ (ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ) ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਜੋਤਿ ਦਾ ਨਵੀਂ ਕਾਇਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜੋਤਿ ਦਾ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿੱਖ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।
Sourceਸਰੋਤ
Paintings by Devender Singh and H. S. Naz, used with permission
The same Light, from Guru to Guruਇੱਕੋ ਜੋਤ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਤੱਕ
Sahib Sri Guru Nanak Dev Jiਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ
1469–1539
Where the Light begins: one Creator, and every person equal.ਜਿੱਥੋਂ ਜੋਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ: ਇੱਕ ਕਰਤਾਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ।
Portrait credits
- Sahib Sri Guru Nanak Dev Ji: the portrait already on this site
- Sri Guru Angad Dev Ji: Fresco of Guru Angad above the entrance of the Baoli Sahib, Goindwal (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Amar Das Ji: Fresco of Guru Amar Das above the entrance of the Baoli Sahib, Goindwal (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Ram Das Ji: Guru Ramdas painting (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Arjan Dev Ji: Fresco of Guru Arjan above the entrance of the Baoli Sahib, Goindwal (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Hargobind Sahib Ji: Ancient painting of Guru Hargobind Sahib Ji (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Har Rai Ji: Guru Har Rai painting (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Har Krishan Ji: Guru Har Krishan being worshipped by his followers (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Tegh Bahadur Ji: Guru Tegh Bahadur, fresco from Qila Mubarak (Wikimedia Commons)
- Sri Guru Gobind Singh Ji: Artistic depiction (Wikimedia Commons)