Skip to content

The Journey · 1469–1539ਉਦਾਸੀਆਂ · 1469–1539

ਉਦਾਸੀਆਂ

Guru Nanak Dev Ji walked the known world to share one message.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਇੱਕ ਸੁਨੇਹਾ ਵੰਡਣ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਤੁਰੇ।

For about two decades Guru Nanak Dev Ji travelled on foot with Bhai Mardana — east to Assam, south to Sri Lanka, north into the Himalaya and west to Mecca and Baghdad — speaking with pandits, qazis, yogis, kings and outcasts alike.ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ — ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ, ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਮੱਕੇ ਤੇ ਬਗ਼ਦਾਦ ਤੱਕ — ਪੰਡਿਤਾਂ, ਕਾਜ਼ੀਆਂ, ਜੋਗੀਆਂ, ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਛੇਕੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ।

~28k ਹਜ਼ਾਰ

km, a popular estimateਕਿ.ਮੀ., ਇੱਕ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅੰਦਾਜ਼ਾ

4

great journeys (Udasis)ਮਹਾਨ ਯਾਤਰਾਵਾਂ (ਉਦਾਸੀਆਂ)

43

places on this mapਥਾਵਾਂ ਇਸ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ

Routes are approximate; sequences differ between sources.ਰਸਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਹਨ; ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਤੀਬ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ।

Eminabad, Pakistanਏਮਨਾਬਾਦ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

Saidpurਸੈਦਪੁਰ

Before their long journeys Guru Nanak stayed with Bhai Lalo, a poor carpenter, instead of attending the feast of the rich official Malik Bhago. Called before Bhago, they squeezed Lalo's coarse bread, which ran with milk, and Bhago's rich food, which ran with blood: honest labour against wealth wrung from others.ਲੰਮੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅਮੀਰ ਅਹਿਲਕਾਰ ਮਲਕ ਭਾਗੋ ਦੇ ਭੋਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਗ਼ਰੀਬ ਤਰਖਾਣ ਭਾਈ ਲਾਲੋ ਦੇ ਘਰ ਰਹੇ। ਭਾਗੋ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਲੋ ਦੀ ਰੁੱਖੀ ਰੋਟੀ ਨਿਚੋੜੀ ਤਾਂ ਦੁੱਧ ਨਿਕਲਿਆ, ਅਤੇ ਭਾਗੋ ਦੇ ਪਕਵਾਨ ਨਿਚੋੜੇ ਤਾਂ ਲਹੂ: ਇਮਾਨਦਾਰ ਕਿਰਤ ਬਨਾਮ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਹੱਕ ਮਾਰ ਕੇ ਕਮਾਈ ਦੌਲਤ।

Story from the Bala Janamsakhi; Lalo is named in Guru Nanak's Tilang hymn on Babur's invasion.ਸਾਖੀ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ; ਬਾਬਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਤਿਲੰਗ ਰਾਗ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਲਾਲੋ ਦਾ ਨਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Gurdwara Khuhi Bhai Lalo / Gurdwara Rori Sahib (pre-1947 shrines)ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੂਹੀ ਭਾਈ ਲਾਲੋ / ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੋੜੀ ਸਾਹਿਬ (1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਅਸਥਾਨ)Janamsakhi traditionਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾSource ↗ਸਰੋਤ ↗

c. 1500-1506/07 (dates vary; the BBC gives a 1496 start) · 17 placesਲਗਭਗ 1500-1506/07 (ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ; BBC ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1496 ਦੱਸਦਾ ਹੈ) · 17 ਥਾਵਾਂ

The longest and most richly narrated journey ran from Punjab through the Hindu pilgrimage centres of the Gangetic plain to Bengal, Assam and Odisha, with Mardana singing to the rabab. Its themes are the critique of empty ritual (Haridwar, Kurukshetra, Gaya), the dignity of honest labour (Bhai Lalo), and the founding of sangats and dharamsalas wherever Guru Nanak went. The Encyclopaedia of Sikhism dates their visits to Dhaka, Sylhet and Chittagong to about 1507-08.ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਯਾਤਰਾ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਤੱਕ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਹਨ ਖੋਖਲੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦਾ ਖੰਡਨ (ਹਰਿਦੁਆਰ, ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, ਗਯਾ), ਇਮਾਨਦਾਰ ਕਿਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ (ਭਾਈ ਲਾਲੋ), ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਗਏ ਉੱਥੇ ਸੰਗਤਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਢਾਕਾ, ਸਿਲਹਟ ਅਤੇ ਚਿਟਾਗਾਂਗ ਦੀਆਂ ਫੇਰੀਆਂ ਲਗਭਗ 1507-08 ਦੀਆਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।

How we know — and what is uncertainਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ — ਅਤੇ ਕੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ
  • Most details of Guru Nanak's life come from the Janamsakhis (hagiographies written from the late 16th century onward: Puratan, Miharban, Bala, B40, Bhai Mani Singh), which differ from one another and mix history, legend and teaching. The Encyclopaedia of Sikhism itself says it is 'difficult to establish an exact itinerary'.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਵੇਰਵੇ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ (16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਤੋਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜੀਵਨ-ਕਥਾਵਾਂ: ਪੁਰਾਤਨ, ਮਿਹਰਬਾਨ, ਬਾਲਾ, B40, ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ), ਜੋ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਦੰਤ-ਕਥਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਰਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਆਪ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਸਹੀ ਯਾਤਰਾ-ਕ੍ਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ'।
  • The earliest near-contemporary witnesses are Guru Nanak's own hymns in the Guru Granth Sahib and Bhai Gurdas's Vaar 1 (written about 60 years after their death).ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲਗਭਗ-ਸਮਕਾਲੀ ਗਵਾਹ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ (ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਉਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 60 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਲਿਖੀ) ਹਨ।
  • 'historical' here means a visit or event supported by Guru Nanak's hymns, Bhai Gurdas or physical evidence and broadly accepted in mainstream Sikh scholarship. 'traditional' means it rests on Janamsakhi, gurdwara or local tradition.ਇੱਥੇ 'ਇਤਿਹਾਸਕ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਉਹ ਫੇਰੀ ਜਾਂ ਘਟਨਾ ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਜਾਂ ਭੌਤਿਕ ਸਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜੋ ਮੁੱਖ-ਧਾਰਾ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਤਾ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ। 'ਪਰੰਪਰਾਗਤ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਜਨਮਸਾਖੀ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ।
  • Birth date: 15 April 1469 (Vaisakh) is favoured by modern research; the birthday is celebrated on Kartik Puranmashi. Death: Assu vadi 10, 1596 Bk, given by the Encyclopaedia of Sikhism as 7 September 1539, though 22 September 1539 is the date commonly cited today.ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼: ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1469 (ਵੈਸਾਖ) ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ: ਅੱਸੂ ਵਦੀ 10, 1596 ਬਿ., ਜਿਸ ਨੂੰ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ 7 ਸਤੰਬਰ 1539 ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 22 ਸਤੰਬਰ 1539 ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
  • Coordinates are approximate city or site centroids.ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂਕ ਸ਼ਹਿਰ ਜਾਂ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਲਗਭਗ ਕੇਂਦਰ ਹਨ।
  • The figure of about 28,000 km on foot over about 24 years is widely repeated in Sikh popular and educational sources, but it is a modern approximation built from routes reconstructed out of the Janamsakhis, not a measured or documented distance. Other estimates differ: the Encyclopaedia of Sikhism and Britannica speak of about 20 years of travel, the BBC says 'nearly 30 years' starting in 1496, and some outlets give 30,000 miles or more. Present it as 'traditionally estimated at around 28,000 km'.ਲਗਭਗ 24 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਲ ਲਗਭਗ 28,000 ਕਿ.ਮੀ. ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਸਿੱਖ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਤ ਰਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬਣਿਆ ਆਧੁਨਿਕ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਮਾਪੀ ਜਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ: ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਅਤੇ Britannica ਲਗਭਗ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, BBC 1496 ਤੋਂ 'ਲਗਭਗ 30 ਸਾਲ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਰੋਤ 30,000 ਮੀਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਰਵਾਇਤੀ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲਗਭਗ 28,000 ਕਿ.ਮੀ.' ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰੋ।

Their lifeਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ

From Talwandi to Kartarpurਤਲਵੰਡੀ ਤੋਂ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੱਕ

The milestones of Guru Nanak Dev Ji’s life, as recorded by the Encyclopaedia of Sikhism, Bhai Gurdas and the Janamsakhi traditions.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੀਲ-ਪੱਥਰ, ਜਿਵੇਂ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ, ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਜਨਮਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।

  1. 14691469

    Birth at Rai Bhoi di Talwandiਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼

    Rai Bhoi di Talwandi (Nankana Sahib), Pakistanਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    Guru Nanak was born to Mehta Kalu (Kalyan Chand), a Bedi Khatri village accountant in the service of the Muslim chief Rai Bular, and Mata Tripta. Modern research favours Baisakh sudi 3, 1526 Bk / 15 April 1469, but by long custom their birth is celebrated on the full moon of Kartik (October-November). Gurdwara Janam Asthan marks the birthplace; Rai Bular, who held the boy in high esteem, is remembered as one of their earliest admirers.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ (ਕਲਿਆਣ ਚੰਦ) — ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਰਦਾਰ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬੇਦੀ ਖੱਤਰੀ ਪਟਵਾਰੀ ਸਨ — ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਖੋਜ ਵੈਸਾਖ ਸੁਦੀ 3, 1526 ਬਿ. / 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1469 ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੁਰਬ ਕੱਤਕ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ (ਅਕਤੂਬਰ-ਨਵੰਬਰ) ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜਨਮ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ, ਜੋ ਬਾਲਕ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

    Sourceਸਰੋਤ

  2. c. 1475ਲਗਭਗ 1475

    At the pandha's school: the Pattiਪਾਂਧੇ ਦੀ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ: ਪੱਟੀ

    Talwandi (Nankana Sahib)ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ)

    Sent to a village teacher (pandha) to learn letters and accounts, the young Nanak is said to have astonished the teacher by composing an acrostic on the alphabet with a deep spiritual meaning; the Patti in Rag Asa in the Guru Granth Sahib is associated with this episode. Guru Ji is also said to have studied Persian with a maulvi. Gurdwara Patti Sahib in Nankana Sahib marks the school site. The school-day dialogue is traditional (Janamsakhi); the acrostic composition itself is scriptural.ਅੱਖਰ ਅਤੇ ਹਿਸਾਬ ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਂਧੇ ਕੋਲ ਭੇਜੇ ਗਏ ਬਾਲ ਨਾਨਕ ਨੇ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਣਮਾਲਾ ਉੱਤੇ ਡੂੰਘੇ ਆਤਮਿਕ ਅਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਰਚਨਾ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਂਧੇ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਆਸਾ ਦੀ ਪੱਟੀ ਇਸੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮੌਲਵੀ ਕੋਲੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਪੜ੍ਹੀ। ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਟੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਠਸ਼ਾਲਾ ਵਾਲਾ ਸੰਵਾਦ ਪਰੰਪਰਾਗਤ (ਜਨਮਸਾਖੀ) ਹੈ; ਪੱਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਆਪ ਗੁਰਬਾਣੀ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  3. c. 1478-1480ਲਗਭਗ 1478-1480

    Refusal of the janeu (sacred thread)ਜਨੇਊ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ

    Talwandi (Nankana Sahib)ਤਲਵੰਡੀ (ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ)

    When the family priest Pandit Hardyal came to invest them with the Hindu sacred thread, the boy declined, asking for a thread that could not break, soil, burn or be lost: one spun from compassion, contentment, continence and truth (hymn in Asa di Var, Guru Granth Sahib p. 471). Sources give their age variously as about 9 or 11. The occasion is from the Janamsakhis; the hymn is their own.ਜਦੋਂ ਕੁਲ-ਪੁਰੋਹਿਤ ਪੰਡਿਤ ਹਰਦਿਆਲ ਹਿੰਦੂ ਜਨੇਊ ਪਾਉਣ ਆਏ, ਤਾਂ ਬਾਲਕ ਨੇ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਜਨੇਊ ਮੰਗਿਆ ਜੋ ਨਾ ਟੁੱਟੇ, ਨਾ ਮੈਲਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਸੜੇ ਅਤੇ ਨਾ ਗੁਆਚੇ: ਦਇਆ, ਸੰਤੋਖ, ਜਤ ਅਤੇ ਸਤ ਨਾਲ ਕੱਤਿਆ ਹੋਇਆ (ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਪੰਨਾ 471)। ਸਰੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ 9 ਜਾਂ 11 ਸਾਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਕਾ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ; ਸ਼ਬਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  4. c. 1485-1487ਲਗਭਗ 1485-1487

    Sacha Sauda: the true bargainਸੱਚਾ ਸੌਦਾ

    Chuharkana (Farooqabad), Sheikhupura district, Pakistanਚੂਹੜਕਾਣਾ (ਫ਼ਾਰੂਕਾਬਾਦ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ੇਖ਼ੂਪੁਰਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    According to the Bala Janamsakhi, their father gave them twenty rupees to strike a profitable bargain; on the way they met a band of hungry ascetics and spent all the money feeding them, calling it the truest bargain they could make. Gurdwara Sacha Sauda at Chuharkana commemorates the story. It is popularly seen as a seed of the langar, though the institution of the community kitchen took shape in the sangats and at Kartarpur later in their life.ਭਾਈ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸੌਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀਹ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ; ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੈਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਛਕਾਉਣ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਕਿਹਾ। ਚੂਹੜਕਾਣੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲੰਗਰ ਦਾ ਬੀਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਂਝੀ ਰਸੋਈ ਦੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਗਤਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰੂਪ ਲਿਆ।

    Sourceਸਰੋਤ

  5. 14871487

    Marriage to Mata Sulakhniਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ

    Batala, Punjab, Indiaਬਟਾਲਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

    Guru Nanak married Sulakhni, daughter of Mul Chand Chona, at Batala on Bhadon sudi 7, 1544 Bk / 24 September 1487 (local tradition; the date is the one given by the Encyclopaedia of Sikhism). Gurdwara Dehra Sahib (Viah Asthan) and Gurdwara Kandh Sahib in Batala commemorate the wedding, which is still celebrated with an annual fair.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਮੂਲ ਚੰਦ ਚੋਣਾ ਦੀ ਸਪੁੱਤਰੀ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਨਾਲ ਬਟਾਲੇ ਵਿਖੇ ਭਾਦੋਂ ਸੁਦੀ 7, 1544 ਬਿ. / 24 ਸਤੰਬਰ 1487 ਨੂੰ ਹੋਇਆ (ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ; ਇਹ ਤਾਰੀਖ਼ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ)। ਬਟਾਲੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਡੇਹਰਾ ਸਾਹਿਬ (ਵਿਆਹ ਅਸਥਾਨ) ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਧ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਵਿਆਹ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਲਾਨਾ ਜੋੜ ਮੇਲੇ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  6. 1494 & 14971494 ਅਤੇ 1497

    Sons Sri Chand and Lakhmi Dasਸਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਲਖਮੀ ਦਾਸ

    Sultanpur Lodhi, Punjab, Indiaਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

    Sri Chand was born on 8 September 1494 and Lakhmi Das on 12 February 1497, both at Sultanpur Lodhi. Sri Chand became an ascetic and founder of the Udasi order, which later kept many sites linked to Guru Nanak alive; Lakhmi Das led a householder's life, and the Bedi families trace descent from him. During the Guru's travels Mata Sulakhni and the boys lived with her parents at Pakkhoke Randhawe, across the Ravi from the later Kartarpur.ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਦਾ ਜਨਮ 8 ਸਤੰਬਰ 1494 ਨੂੰ ਅਤੇ ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਦਾ 12 ਫ਼ਰਵਰੀ 1497 ਨੂੰ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਖੇ। ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਤਿਆਗੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਬਾਨੀ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ; ਲਖਮੀ ਦਾਸ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਅਤੇ ਬੇਦੀ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾ ਸੁਲੱਖਣੀ ਜੀ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪੱਖੋਕੇ ਰੰਧਾਵੇ ਰਹੇ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਾਲੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਵੀ ਦੇ ਪਾਰ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  7. late 1480s - c. 15001480ਵਿਆਂ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ - ਲਗਭਗ 1500

    Sultanpur Lodhi and the Modikhanaਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਅਤੇ ਮੋਦੀਖ਼ਾਨਾ

    Sultanpur Lodhi, Punjab, Indiaਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

    At the invitation of their elder sister Nanaki and her husband Jai Ram, Guru Nanak moved to Sultanpur and became keeper of the modikhana (provision stores) of Nawab Daulat Khan Lodhi. They were known for diligence and open-handed generosity; complaints that they were squandering stock were twice disproved. Here a sangat formed around them, with hymn-singing and shared meals. Gurdwara Hatt Sahib preserves weights said to be the ones they used.ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਜੈ ਰਾਮ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਦੌਲਤ ਖ਼ਾਨ ਲੋਧੀ ਦੇ ਮੋਦੀਖ਼ਾਨੇ (ਰਸਦ ਦੇ ਭੰਡਾਰ) ਦੇ ਮੁਖੀ ਬਣੇ। ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਦਿਲ ਵਾਲੀ ਦਾਨਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਮਾਲ ਲੁਟਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਝੂਠੀਆਂ ਸਾਬਤ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਲੇ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਭੋਜਨ ਵਾਲੀ ਸੰਗਤ ਜੁੜੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੱਟ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੱਟੇ ਸੰਭਾਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤੇ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

    Sourceਸਰੋਤ

  8. 1464-15181464-1518

    Bebe Nanaki, first followerਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ, ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ

    Sultanpur Lodhiਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ

    Bebe Nanaki (1464-1518), five years Guru Nanak's senior, is remembered as the first to recognise her brother's spiritual stature. She arranged their marriage and cared for their sons. Guru Ji returned to Sultanpur between journeys, and in 1518 she died in their presence; tradition says the Guru themself performed the last rites for her and her husband Jai Ram, who died three days later.ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ (1464-1518), ਜੋ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਉੱਚਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਪਰਤਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ 1518 ਵਿੱਚ ਬੇਬੇ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ; ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਜੈ ਰਾਮ ਦੀਆਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ, ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ।

    Sourceਸਰੋਤ

  9. c. 1490s onwardਲਗਭਗ 1490ਵਿਆਂ ਤੋਂ

    Companions: Bhai Mardana and Bhai Balaਸਾਥੀ: ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਬਾਲਾ

    Talwandi and Sultanpurਤਲਵੰਡੀ ਅਤੇ ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ

    Bhai Mardana (1459-1534), a Muslim minstrel (mirasi) from Talwandi, joined Guru Nanak at Sultanpur. He played the rabab on all the journeys while the Guru sang, and the two became a living sign of Hindu-Muslim fellowship. Bhai Bala, a Sandhu Jatt of Talwandi, is in popular tradition a lifelong companion and the narrator of the Bala Janamsakhi. Historians note, however, that he is not mentioned by Bhai Gurdas or by the older Puratan and Miharban Janamsakhis, so his role is debated.ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ (1459-1534), ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮਿਰਾਸੀ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਆ ਰਲੇ। ਸਾਰੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਬਾਬ ਵਜਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬਾਣੀ ਗਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹਿੰਦੂ-ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਾਂਝ ਦੀ ਜਿਊਂਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਗਏ। ਤਲਵੰਡੀ ਦੇ ਸੰਧੂ ਜੱਟ ਭਾਈ ਬਾਲਾ ਲੋਕ-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਭਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਬਾਲੇ ਵਾਲੀ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੇ ਕਥਾਵਾਚਕ ਹਨ। ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  10. c. 1499 (some date it 1496 or 1507)ਲਗਭਗ 1499 (ਕੁਝ 1496 ਜਾਂ 1507 ਮੰਨਦੇ ਹਨ)

    Revelation at the Bein: 'Na ko Hindu, na Musalman'ਵੇਈਂ ਵਿਖੇ ਇਲਹਾਮ: 'ਨਾ ਕੋ ਹਿੰਦੂ, ਨਾ ਮੁਸਲਮਾਨ'

    Kali Bein river, Sultanpur Lodhiਕਾਲੀ ਵੇਈਂ ਨਦੀ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ

    After their morning bath in the Bein, Guru Nanak disappeared for three days and was feared drowned. The Janamsakhis and Bhai Gurdas (Vaar 1.24) describe a direct communion with the Divine and a commission to preach. When they reappeared, their first words were 'There is no Hindu, there is no Musalman.' Summoned by the Qazi and the Nawab, they stood apart at the Muslim prayer, saying their minds had not been on it. Guru Ji was about thirty.ਵੇਈਂ ਵਿੱਚ ਸਵੇਰ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਅਲੋਪ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਡੁੱਬ ਗਏ ਹਨ। ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.24) ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਮੇਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੋਲ ਸਨ: 'ਨਾ ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ।' ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਦੇ ਸੱਦੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਨਮਾਜ਼ ਵੇਲੇ ਵੱਖ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਉਮਰ ਲਗਭਗ ਤੀਹ ਸਾਲ ਸੀ।

    Sourceਸਰੋਤ

  11. c. 1500-1521ਲਗਭਗ 1500-1521

    The Udasis: about twenty years of travelਉਦਾਸੀਆਂ: ਲਗਭਗ ਵੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ

    South Asia, Tibet/Himalaya, Arabia, Iraq, Iran, Afghanistanਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਤਿੱਬਤ/ਹਿਮਾਲਿਆ, ਅਰਬ, ਇਰਾਕ, ਈਰਾਨ, ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਿਸਤਾਨ

    Leaving their family, Guru Nanak set out with Mardana on long preaching journeys, traditionally grouped into four udasis (east, south, north, west), returning to Punjab after each. The Encyclopaedia of Sikhism says plainly that an exact itinerary is difficult to establish. Start dates vary between sources (the BBC gives 1496; others give 1499 or c. 1500), and so do the lengths (about 20 to 30 years).ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨਾਲ ਲੰਮੀਆਂ ਪ੍ਰਚਾਰ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਾਰ ਉਦਾਸੀਆਂ (ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ) ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਮਗਰੋਂ ਪੰਜਾਬ ਪਰਤਦੇ ਰਹੇ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਸਾਫ਼ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਯਾਤਰਾ-ਕ੍ਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹਨ (BBC 1496 ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ 1499 ਜਾਂ ਲਗਭਗ 1500), ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਮਿਆਦ ਵੀ (ਲਗਭਗ 20 ਤੋਂ 30 ਸਾਲ)।

    Sourceਸਰੋਤ

  12. 1520 (some say 1521)1520 (ਕੁਝ 1521 ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ)

    Saidpur sacked by Babur: the Babarvani hymnsਬਾਬਰ ਵੱਲੋਂ ਸੈਦਪੁਰ ਦੀ ਤਬਾਹੀ: ਬਾਬਰਵਾਣੀ

    Saidpur (Eminabad), Gujranwala, Pakistanਸੈਦਪੁਰ (ਏਮਨਾਬਾਦ), ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    When Babur's army stormed Saidpur, the town was put to the sword and its people carried off. The Janamsakhis say the Guru and Mardana were taken prisoner and the Guru was made to turn a grindstone, then released. Guru Nanak's four 'Babarvani' hymns (GGS pp. 360, 417-18, 722-23) protest the suffering: 'When there was such suffering, such killing... didst not Thou, O God, feel pity?' The hymns are historical; the imprisonment episode is traditional.ਜਦੋਂ ਬਾਬਰ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਸੈਦਪੁਰ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲਿਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਤਲੇਆਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਅਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਚੱਕੀ ਪਿਸਵਾਈ ਗਈ, ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਚਾਰ 'ਬਾਬਰਵਾਣੀ' ਸ਼ਬਦ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ. ਪੰਨੇ 360, 417-18, 722-23) ਇਸ ਦੁੱਖ ਵਿਰੁੱਧ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ: 'ਜਦੋਂ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖ, ਇੰਨੀ ਮਾਰ-ਕਾਟ ਹੋਈ... ਕੀ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਆਇਆ?' ਸ਼ਬਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਨ; ਕੈਦ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  13. c. 1521-1522ਲਗਭਗ 1521-1522

    Founding of Kartarpurਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ

    Kartarpur (Ravi), Narowal district, Pakistanਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਰਾਵੀ), ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਨਾਰੋਵਾਲ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    Guru Nanak's travels ended with the founding of Kartarpur on the right bank of the Ravi, on land given by a devotee (tradition names Ajitta Randhawa of Pakkhoke). Here they lived as a householder and farmer with their family for their last two decades. The first Sikh community (panth) took shape here: hymns before dawn, honest work by day, evening prayer, the sangat and the langar, where all sat together regardless of caste.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਰਾਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਢੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਸਾਉਣ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ (ਪਰੰਪਰਾ ਪੱਖੋਕੇ ਦੇ ਅਜਿੱਤਾ ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ)। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਵਜੋਂ ਬਿਤਾਏ। ਪਹਿਲਾ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ (ਪੰਥ) ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਣਿਆ: ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਬਾਣੀ, ਦਿਨੇ ਕਿਰਤ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਲੰਗਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਦੇ ਸਨ।

    Sourceਸਰੋਤ

  14. 15241524

    Witness to the sack of Lahoreਲਾਹੌਰ ਦੀ ਲੁੱਟ ਦੇ ਗਵਾਹ

    Lahore, Pakistanਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    Babur ransacked Lahore in 1524. A line of Guru Nanak's, 'For a pahar and a quarter the city of Lahore remained subject to death and fury' (GGS 1412), suggests they may have been there or nearby. The Encyclopaedia of Sikhism also links a Babarvani reference to guns against war-elephants with Panipat (1526).ਬਾਬਰ ਨੇ 1524 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਲੁੱਟਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ — 'ਸਵਾ ਪਹਿਰ ਲਾਹੌਰ ਸ਼ਹਿਰ ਮੌਤ ਅਤੇ ਕਹਿਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ' (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ. 1412) — ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਇਦ ਉੱਥੇ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਸਨ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਬਾਬਰਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤੋਪਾਂ ਦੇ ਜ਼ਿਕਰ ਨੂੰ ਪਾਨੀਪਤ (1526) ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  15. c. 1520s-1530sਲਗਭਗ 1520-1530ਵਿਆਂ

    Debate with the Nath siddhas at Achal Batalaਅਚਲ ਬਟਾਲਾ ਵਿਖੇ ਨਾਥ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ ਗੋਸ਼ਟਿ

    Achal Sahib, near Batala, Punjab, Indiaਅਚਲ ਸਾਹਿਬ, ਬਟਾਲੇ ਨੇੜੇ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

    Guru Nanak went from Kartarpur to the Shivratri fair at Achal, where crowds flocked to them. Bhai Gurdas (Vaar 1.39-44) records how the Nath yogi Bhangar Nath asked why they had 'soured the milk' by returning to householder life. The Guru answered that the yogis begged at householders' doors, and that their only miracle was the holy fellowship and the True Name. Their long verse dialogue with the yogis, Siddh Gosht (GGS 938-946), is associated with such encounters.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਤੋਂ ਅਚਲ ਦੇ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਮੇਲੇ ਉੱਤੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਉਮੜ ਪਈਆਂ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.39-44) ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਭੰਗਰ ਨਾਥ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਖੱਟਾ' ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੋਗੀ ਤਾਂ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀਆਂ ਦੇ ਦਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕੋ ਕਰਾਮਾਤ ਸਾਧ-ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੱਚਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਜੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੰਮਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਵਾਦ, ਸਿਧ ਗੋਸਟਿ (ਗੁ.ਗ੍ਰੰ.ਸਾ. 938-946), ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

    Sourceਸਰੋਤ

  16. c. 1520s-1530sਲਗਭਗ 1520-1530ਵਿਆਂ

    Visit to Multan: the jasmine on the milkਮੁਲਤਾਨ ਦੀ ਫੇਰੀ: ਦੁੱਧ ਉੱਤੇ ਚਮੇਲੀ

    Multan, Pakistanਮੁਲਤਾਨ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    From Achal, Guru Nanak travelled to Multan, a great centre of Sufi piety. According to Bhai Gurdas (Vaar 1.44), the local pirs sent them a bowl of milk full to the brim, meaning the city already had enough holy men. They floated a jasmine petal on it: there was room for them without displacing anyone. The Miharban Janamsakhi says Shaikh Bahauddin, a descendant of Bahauddin Zakariya, came to hear them.ਅਚਲ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਮੁਲਤਾਨ ਗਏ, ਜੋ ਸੂਫ਼ੀ ਭਗਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.44) ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਨਕ ਪੀਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੱਕੋ-ਨੱਕ ਭਰਿਆ ਦੁੱਧ ਦਾ ਕਟੋਰਾ ਭੇਜਿਆ, ਭਾਵ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਥੇਰੇ ਫ਼ਕੀਰ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਚਮੇਲੀ ਦੀ ਪੱਤੀ ਤਰਾ ਦਿੱਤੀ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਟਾਏ ਬਿਨਾਂ ਥਾਂ ਸੀ। ਮਿਹਰਬਾਨ ਜਨਮਸਾਖੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹਾਉੱਦੀਨ ਜ਼ਕਰੀਆ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ੇਖ਼ ਬਹਾਉੱਦੀਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਆਏ।

    Sourceਸਰੋਤ

  17. c. 1532ਲਗਭਗ 1532

    Bhai Lehna comes to Kartarpurਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਆਏ

    Kartarpurਕਰਤਾਰਪੁਰ

    Lehna (b. 1504), a Trehan Khatri and devotee of the goddess Durga, heard a hymn of Guru Nanak sung by a Sikh of Khadur. The Janamsakhis disagree on whether he converted then or on a pilgrimage halt at Kartarpur, where he met the Guru and went no further. Of all the disciples, the Janamsakhis single out his humble, unquestioning service.ਲਹਿਣਾ ਜੀ (ਜਨਮ 1504), ਇੱਕ ਤ੍ਰੇਹਣ ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਉਪਾਸਕ, ਨੇ ਖਡੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਿਆ। ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਤਭੇਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਦੋਂ ਹੀ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਰੁਕਣ ਵੇਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਨਾ ਗਏ। ਸਾਰੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜਨਮਸਾਖੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰ, ਨਿਰਸੰਕੋਚ ਸੇਵਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

    Sourceਸਰੋਤ

  18. 15391539

    Succession: Lehna becomes Guru Angadਗੁਰਗੱਦੀ: ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਬਣੇ

    Kartarpurਕਰਤਾਰਪੁਰ

    Passing over their own sons, Guru Nanak installed Lehna as their successor and named him Angad ('of my own limb'). Bhai Gurdas (Vaar 1.45) and the minstrels Satta and Balwand (in the Guru Granth Sahib) describe it as the same light passing into a new body. This principle of one light in successive Gurus became the basis of Sikh Guruship.ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਥਾਪਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਅੰਗਦ ('ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਤੋਂ') ਰੱਖਿਆ। ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ (ਵਾਰ 1.45) ਅਤੇ ਰਬਾਬੀ ਸੱਤਾ ਤੇ ਬਲਵੰਡ (ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ) ਇਸ ਨੂੰ ਉਸੇ ਜੋਤਿ ਦਾ ਨਵੀਂ ਕਾਇਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜੋਤਿ ਦਾ ਇਹ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿੱਖ ਗੁਰਿਆਈ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਿਆ।

    Sourceਸਰੋਤ

  19. 15391539

    Joti Jot: passing at Kartarpurਜੋਤੀ ਜੋਤਿ: ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ

    Kartarpur (Ravi), Pakistanਕਰਤਾਰਪੁਰ (ਰਾਵੀ), ਪਾਕਿਸਤਾਨ

    Guru Nanak passed away at Kartarpur on Assu vadi 10, 1596 Bk. The Encyclopaedia of Sikhism converts this to 7 September 1539, while 22 September 1539 is the date most commonly cited and observed today. Tradition says Hindus wished to cremate Guru Ji and Muslims to bury them. Guru Ji asked each to lay flowers beside them, and whichever stayed fresh would decide; in the morning the body was gone, both sets of flowers were fresh, and the sheet was divided, one half cremated and one buried. The flower story is traditional. A samadh and a grave both stood at Kartarpur until floods took them; Guru Ji's ashes were reinterred by Sri Chand at what became Dera Baba Nanak.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਅੱਸੂ ਵਦੀ 10, 1596 ਬਿ. ਨੂੰ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤਿ ਸਮਾਏ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਇਸ ਨੂੰ 7 ਸਤੰਬਰ 1539 ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅੱਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 22 ਸਤੰਬਰ 1539 ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੱਸੀ ਅਤੇ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਿੰਦੂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਦਫ਼ਨਾਉਣਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਫੁੱਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਹਾ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤਾਜ਼ੇ ਰਹਿਣ, ਉਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨ; ਸਵੇਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤਾਜ਼ੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਚਾਦਰ ਵੰਡ ਲਈ ਗਈ — ਅੱਧੀ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅੱਧੀ ਦਫ਼ਨਾਈ ਗਈ। ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਾਖੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਹੈ। ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧ ਅਤੇ ਕਬਰ ਦੋਵੇਂ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹਨ ਤੱਕ ਮੌਜੂਦ ਰਹੀਆਂ; ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀਆਂ ਅਸਥੀਆਂ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਨੇ ਉਸ ਥਾਂ ਮੁੜ ਦੱਬੀਆਂ ਜੋ ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਬਣਿਆ।

    Sourceਸਰੋਤ
ਸਭ ਮਹਿ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ ॥
Amongst all is the Light — You are that Light.ਸਭ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿ ਹੈ — ਤੂੰ ਹੀ ਉਹ ਜੋਤਿ ਹੈਂ।

Wherever they went, the message was the same: there is One Creator, and the same Light lives in every person — Hindu or Muslim, king or carpenter, man or woman.ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਏ, ਸੁਨੇਹਾ ਇੱਕੋ ਸੀ: ਕਰਤਾਰ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਜੋਤਿ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ — ਹਿੰਦੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਰਖਾਣ, ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ।